Pierwsi ludzie współcześni używają ognia do wytwarzania trwalszych i lepszych narzędzi

Pierwsi ludzie współcześni używają ognia do wytwarzania trwalszych i lepszych narzędzi

[Data: 2009-08-17]

Naukowcy, których prace są finansowane ze środków unijnych, rzucają nowe światło na behawioralną ewolucję człowieka badając, jak pierwsi współcześni ludzie w Afryce Południowej wykorzystywali ogień w celu podniesienia jakości i skuteczności narzędzi z kamienia. Odkrycia, opublikowane w czasopiśmie Science, pokazują, że ludzie prawdopodobnie zaczęli rozwiązywać złożone problemy mniej więcej w czasie, kiedy pojawiła się współczesna linia genetyczna (200.000-150.000 lat temu), co przeczy wcześniejszym raportom, według których te umiejętności rozwinęły się później.

Międzynarodowy zespół naukowców odkrył, że pierwsi ludzie współcześni żyjący w jaskiniach w Mossel Bay i Still Bay w Afryce Południowej około 70.000 lat temu wypalali i rozłupywali konglomerat o spoiwie krzemionkowym (bardzo twarda skała), aby wytwarzać narzędzia z kamienia. Ogrzewając konglomerat zmieniali strukturę skały i przekształcali ją w doskonały surowiec, który wykorzystywali do wytwarzania bardziej zaawansowanych narzędzi.

„Kontrolowane wykorzystanie ognia było przełomowym wynalazkiem, który umożliwił gotowanie, wytwarzanie ciepła i światła oraz ochronę przed drapieżnikami” – jak pokazują wyniki badań. „Obróbka cieplna i jej wymogi stanowią dowód ważnego postępu technologicznego, bowiem ogień musiał być precyzyjnie wykorzystywany jako narzędzie technologiczne.”

Autor naczelny, Kyle Brown, doktorant na Uniwersytecie w Kapsztadzie, Afryka Południowa, oraz kierownik badań w terenie oraz laboratorium w Mossel Bay z ramienia Instytutu Pochodzenia Człowieka Uniwersytetu Stanowego w Arizonie (ASU), USA, powiedział: „Naświetlenie przez nas procesu obróbki cieplnej pokazuje, że pierwsi ludzie współcześni władali ogniem w umiejętny i wyrafinowany sposób.”

„Pokazujemy, że pierwsi ludzie współcześni wykorzystywali 72.000 lat temu, a być może nawet 164.000 lata temu, w regionie nadbrzeżnej Afryki Południowej ściśle kontrolowane paleniska w złożonym procesie ogrzewania kamienia i zmiany jego właściwości – znanym jako obróbka cieplna” – dodaje.

Profesor Curtis Marean z ASU, kierownik projektu i współautor raportu z badań, zwrócił uwagę na to, że ktoś odkrył, iż łatwiej jest rozłupać kamień po rozgrzaniu go.

„Ta wiedza została następnie przekazana i w sposób właściwy jedynie człowiekowi, złożoność technologii powoli wzrastała wraz z rozwojem zaawansowania procesu ogrzewania, schładzania i łupania” – wyjaśnia.

Ten cenny proces technologiczny został opracowany wraz z pojawieniem się u ludzi złożonego procesu poznawania i mógł się rozpowszechnić, gdyż na tym etapie język już był wystarczająco rozwinięty, aby można go było wykorzystać jako narzędzie do nauczania i uczenia się.

W towarzyszącym artykule, John Webb i Marian Domanski wyjaśniają, że wykorzystanie ognia „jako narzędzia technologicznego stanowi pierwszy krok w ewolucji sposobów kontrolowania swojego środowiska przez człowieka”. Piszą, że obróbka cieplna pojawiła się w Afryce mniej więcej w tym samym czasie, co „powszechne dowody symbolicznych zachowań, wskazujące na rosnącą złożoność zdolności poznawczych”.

Jak dodają: „Poprzez umożliwienie wytwarzania skuteczniejszych narzędzi, obróbka cieplna mogła istotnie pomóc pierwszym ludziom współczesnym w szybkim przejściu ze stosunkowo łagodnego środowiska południowoafrykańskiego do zimniejszego i mniej przyjaznego środowiska europejskiego.”

Europejskim Neandertalczykom „widocznie brakowało tej techniki, która prawdopodobnie zapewniła pierwszym ludziom współczesnym przewagę ewolucyjną, kiedy opanowywali Eurazję” – zastanawiają się dr Webb i dr Domanski.

Wsparcie unijne badań pochodziło z międzynarodowych stypendiów Marie Curie dla wyjeżdżających naukowców przyznawanych w Siódmym Programie Ramowym (7PR).

Więcej informacji:

Science:
http://www.sciencemag.org/

Instytut Pochodzenia Człowieka Uniwersytetu Stanowego w Arizonie:
http://iho.asu.edu/

Teksty pokrewne: 30465

Kategoria: Wyniki projektów
Źródło danych: Science; Instytut Pochodzenia Człowieka Uniwersytetu Stanowego w Arizonie
Referencje dokumentu: Brown K.S., et al. (2009) Fire as an engineering tool of early modern humans. Science 325:859-62. DOI: 10.1126/science.1175028.
Indeks tematyczny: Koordynacja, wspólpraca; Technologia materialowa; Rozwój regionalny; Badania Naukowe; Aspekty spoleczne

RCN: 31137

Authors
Top